عزيز الدين النسفي ( مترجم : دهشيرى )

17

مجموعه رسائل ( كتاب الإنسان الكامل ) ( فارسى )

1 نكاتى چند در باب زندگانى مؤلف 1 . نام مؤلّف رايج‌ترين صورت نام عارف مورد بحث ما ، كه در آثار وى ديده مىشود ، عزيز ابن محمد النسفى است . در همهء نسخه‌هاى خطى رسالات منتشره در اينجا ، در رساله‌هاى مقصد ، زبدة الحقائق ، و كشف الصراط نيز چنين است . كتاب التنزيل در اينجا وضعى ويژه دارد . در دو نسخهء دست‌نويس ولىّ الدّين به شمارهء 1685 و 1767 نام مصنّف را نمىتوان يافت و فقط گفته شده است : اين كتاب از عزيز به عزيز است . در نسخه‌هاى خطى شهيد على پاشا 1368 و قاهره اين عبارت آمده است : اين كتاب از عزيز نسفى است . نسخهء خطى منگنه ) anagnim ( 112 كه به غير از مقدّمه ، حاوى همان رساله است ( نه نگارش ديگرى از بيان التنزيل ) صورت عادى و متعارف دارد ، يعنى عزيز بن محمد النسفى . در بيان التنزيل حقيقى ، در نسخه‌هايى كه توانسته‌ام ببينم ( نسخهء ولى الدّين 1686 و 1767 بادليان ، فارسى ، شمارهء 35 ؛ تهران ، كتابخانهء مشكات ، شمارهء 405 ) عزيز الملّة و الدين ، عبد العزيز بن محمد النسفى ، آمده است . اين صورت مورد گواهى قسمتى از نسخه‌هاى خطّى كتاب كشف الحقائق ( شهيد على پاشا 1321 ) نيز مىباشد . نسخه‌هاى ديگر عزيز الدين ذكر كرده‌اند ( شهيد على پاشا 1381 كتابخانهء ملك 4188 ) . نسخهء نور عثمانيّه 4899 از آن ذكرى نكرده است . نسخهء كوپرولو احمد پاشا شمارهء 125 ، عبد العزيز بن محمد النّسفى گفته است . نسخهء ولى الدّين شماره 1767 عبد العزيز محمد بن محمد النّسفى آورده است كه به يقين درست نيست .